9/12/1992 yılında öğretmen olarak göreve başladım. 2002 yılında 5 ay aylıksız doğum izni kullandım. Milli eğitimde göreve başlamadan önce 1/9/1991 tarihinden başlamak kaydıyla 185 iş günü SSK hizmetim var. Bu günlerde hizmet birleştirme yapıyorum. Bu duruma göre ne zaman emekli olabilirim. İnternet sitelerinden net bir cevap bulamıyorum. Cevaplandırırsanız sevinirim. Şimdiden teşekkürler.

Doğum Tarihi:1970

——————————————————————————–

Cevap:
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun Geçici Madde 205’de belirlenen esaslara göre 23,05,2002 tarihi (15,06,2002 tarihine kadar olan hizmetler) yaş hesabının tarihi olmaktadır. Burada yapılan hesaplama, 8,9,1999 tarihinden önce devlet memurluğu hizmeti olanlar için geçerli olmaktadır.

8,9,1999 tarihinden sonra göreve girenlerde hizmet ve yaş hesabında ise, kadın ve erkek 25 hizmet yıllarını tamamlamaları, kadınların 58, erkeklerin 60 yaşlarını da doldurmaları gerekmektedir.

Buna göre 15,6,2002 tarihi itibariyle hizmet süreniz; (5 aylık ücretsiz izinde geçirmiş olduğunuz süreyi borçlanarak hizmetlerinizden saydırmadığınız varsayımıyla hesaplama yapılmıştır)

15,12,1992 tarihinden 15.6,2002 tarihine kadar olan hizmetiniz 9 yıl 1 ay;

185 gün (6 ay 5 gün) sigortalı hizmet süreniz

Toplamı 9 yıl 7 ay 5 gün olarak bulunmaktadır.

Kadın devlet memurları için emeklilik hizmet süresi için aranılan 20 hizmet yılınızı tamamlamaya kalan süreniz 10 yıl 4 ay 25 gün;

Kalan sürenize göre doldurmanız gereken yaşınız, 49 yaş, olmaktadır.

5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu Geçici Madde 205 (k) bendi; “(Yeniden düzenleme: 23/5/2002-4759/5 md.) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya; 10 tam yıldan fazla, 11 tam yıl veya daha az kalan kadın iştirakçiler 49, 14 yıldan fazla, 15 yıl 6 ay veya daha az kalan erkek iştirakçiler 53 yaşını,”

54 yaşınızı 1970 doğum tarihinize göre 2024 tarihinde doldurmaktasınız. 2024 yılının ay ve gün olarak doğum tarihinize göre emeklilik yaş tarihiniz olmaktadır. Ancak, bu tarih itibariyle emeklilik talebinde bulunmanız mümkün olmayacaktır.

Eğitim Öğretim Hizmetlerinde görev yapan öğretmenlerin emeklilik tarihleri, diğer devlet memurlarından farklı olmaktadır.

Daha önce 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesinde yer almakta iken, 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 3797 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış, bu kararnamenin (Yayımlandığı Resmi Gazete tarih ve sayısı; 14 Eylül 2011-28054) 39 uncu madadesine yeniden konulan hüküm şu şekildedir.

“Öğretmenlerin emekliliği

MADDE 39 – (1) Öğretmenlerin emeklilik işlemleri Haziran ve Temmuz ayları içinde yapılır. Bu aylar dışında emeklilik işlemi yapılabilmesi, görev yapılan il sınırları içinde emeklilik talebinde bulunan personelin sınıf ve branşında öğretmen fazlasının bulunması ve işlemin Bakanlıkça uygun görülmesine bağlıdır.”

Bu hüküm ile;

Öğretmenlerin emeklilik işlemleri yalnızca Haziran ve Temmuz ayları içinde yapılabilecektir.

Haziran ve Temmuz ayları dışında emeklilik işleminin yapılabilmesi için, görev yapılan il sınırları içindeki emeklilik talebinde bulunan personelin sınıf ve branşında öğretmen fazlasının bulunması ile beraber Milli Eğitim Bakanlığınında emeklilik isteminin kabul edilmesi gerekecektir.

Bu hüküm dikkate alındığında; 2024 yılının Haziran veya Temmuz aylarından önce yaş grubunuzu dolduruyor iseniz bu aylarda; şayet bu aylardan sonra yaş grubunuzu dolduruyor iseniz 2025 yılının Haziran veya Temmuz aylarında emeklilik talebinde bulunmanız gerekecektir.

Veya, Haziran veya Temmuz ayları dışında emekli talebinde bulunmanız için görev yaptığınız il sınırları içindeki emeklilik talebinde bulunan personelin sizin sınıf ve branşınıza ait olması ve fazla olması ve Milli Eğitim Bakanlığının da kabul etmesi gerekecektir.

NOT; 5 aylık doğum izninizi emeklilik tarihinizden en az 6 ay önce, borç tutarını bir seferde Sosyal Güvenlik Kurumuna ödemeniz ve hizmetlerinize ekletmeniz durumunda yaş grubunuz 49 yaştan 48 yaş grubuna ineceğini de belirtmekte fayda görmekteyiz.

Soru: 1998-2007 yılları arasında isteğe bağlı sigortalılığım var. Aynı zamanda 1990 yılından beri Almanya’da çalışmaktayım. Yurtdışı borçlanması ile Türkiye’den emekliliğimde bu isteğe bağlı sürelerimden nasıl faydalanabilirim? M.GAZİOĞLU

Cevap: 5510 sayılı Kanuna göre isteğe bağlı sigortalı olanların 4/a sigortalılığı (SSK), 4/b sigortalılığı (Bağ-Kur) veya 4/c sigortalılığı (Emekli Sandığı) kapsamında çalışmaya başlamaları halinde -bir ay içinde 30 günden az kısmi süreli SSK’lı çalışma hali hariç – isteğe bağlı sigortalılık halleri sona ermiş sayılmaktadır. İsteğe bağlı sigortalılıkta 5510 sayılı Kanunla 01.10.2008 tarihinden itibaren ikamet şartı da getirilmiş bulunmaktadır. Yurtdışında olmasına rağmen 01.10.2008 tarihinden önce isteğe bağlı sigortalılığa başlayıp bu tarihten sonra da devam edenler için ikamet şartı aranmayacak ise de sigortalılıkta kesinti ve yeniden başlama halinde bu sigortalılar ile ilk defa isteğe bağlı sigortalılığa başlayacaklar için ikamet şartı aranmaktadır. Ancak isteğe bağlı sigortalılık süresini kesecek sürekli nitelikteki sigortalılık hali derken bu sigortalılığın Türkiye’deki sosyal güvenlik kurum ya da kurumları çerçevesinde geçmiş olması gerekmektedir.

Yargıtay Onuncu Hukuk Dairesinin 2005/6456 Esas ve 2005/10202 Karar sayılı içtihadı“506 Sayılı Yasanın 85. maddesinde belirtilen “Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna” deyimiyle Türkiye’deki sosyal güvenlik kuruluşlarının amaçlandığı, bu durumda gerek sosyal güvenlik sözleşmesi yapılan ülkelerde, gerekse sözleşme yapılmayan ülkelerde çalışan Türk vatandaşlarının Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri ve bu nedenle yurt dışındaki çalışma ile çakışan isteğe bağlı sigortalılığın geçerli olduğuna ilişkin gerekçesi yerindedir… DavacınınAlmanya’da çalışmaları ile çakışan Türkiye’deki isteğe bağlı sigortalılığı iptal edilmiştir. 506 SK’nın isteğe bağlı sigortalılık koşullarını düzenleyen 85. maddesinde “herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna” deyimiyle kastedilen Türkiye’deki sosyal güvenlik kuruluşlarıdır. Yurt dışındaki çalışmalarla çakışan isteğe bağlı sigortalılıklar geçerlidir. “ hükmü ile yurtdışındaki fiili çalışmaların yurt içinde isteğe bağlı sigortalılıkla çakıştığında isteğe bağlı sigortalılık süresinin iptal edilmesinin hukuka aykırı olacağını ortaya koymaktadır.

Siz de yurtdışındaki çalışma sürelerinizi Türkiye’de borçlanırken isteğe bağlı sürelerinizden de yararlanabilirsiniz. Ancak isteğe bağlı sigortalılığınızı kapattığınız için bundan sonraki süreçte yeniden isteğe bağlı sigortalı olmanız için ikametgahınızı Türkiye’ye taşımanız gerekir.

Soru: 1958 Bulgaristan doğumluyum. Orada 15 yıl çalıştıktan sonra 1989 yılında Türkiye’ye göç ettim. 01.11.1989 tarihinden itibaren sigortalı olarak çalışıyorum. Benim size birkaç sorum olacak yanıtlarsanız sevinirim.

1- Emekli olmam için 5 bin 450 gün prim ödemem gerekiyor. Prim gün sayılarımı tamamladım. Fakat 7 bin gün gerekiyormuş emekli olmam için, yani hem prim gün sayısı olarak hem de yaş olarak 25 yıllık sürenin dolması gerekiyormuş. Bu şartlarda emekli olmam 2014 yılında mı olacak?

2- Yedi yıldır aynı firmada çalışıyorum. 2014 yılı gelmeden önce emeklilik günlerim dolsa bile veya yaşımı beklemeden çalıştığım şirketten emeklilik zamanım geldi diye ayrılıp tazminat alabilir miyim? Veya çalıştığım şirketten nasıl tazminat alıp ayrılabilirim?

3- Şimdi gündeme gelen fon yasasında ise durum nasıl olacak. Ben 7 yıldır aynı firmada çalışıyorum emekli olduğumda da tazminatımı fondan mı alacağım? Rumuz: Muhsin

Cevap:

1.Sigortalılık başlangıcınıza göre emekli olmanız için 5 bin 450 gün, 25 yıllık sigortalılık süresi ve 51 yaş gerekiyor. Yaş ve gün sayınız tamam olduğuna göre 2014 yılında 25 yılı tamamlayıp emekli olabilirsiniz. 7 bin gün prim gerekmiyor, bundan sonra çalışsanız da çalışmasanız da 25 yılı dolduracağınız 2014 yılını beklemeniz gerekiyor. Bulgaristan’daki çalışma ve askerlik sürenizden 3 yılı borçlanırsanız 01.11.2011 tarihinde hemen emekli olmanız da mümkün.

2. Yaştan kısmi emeklilik için 15 yıl ve 3 bin 600 güne sahip olduğunuzdan bu durumu SGK’dan belgeleyip işvereninize vererek kıdem tazminatlı olarak işten ayrılmanız mümkün.

3. Kıdem Tazminatı Fon yasa çalışmaları sonuçlanıp ortaya bir metin çıkmış bulunmadığından net bir şey söylemek mümkün değil. Ancak çıkacak yasanın geriye işlemesi beklenmeyeceğinden yasa çıkıncaya kadar olan süredeki tazminat alacağınızdan işvereniniz sorumlu olmaya devam eder. Çıkacak fon sadece yasalaşma tarihinden sonraki süreleri etkiler.

Soru: 11.04.1964 doğumlu babam 02.03.1984’te askere gitmiş ve 18 ay askerlik yapmış. SSK sigortalılığına 01.09.1985’te başlayıp şu ana kadar 6 bin 300 primi olan babam askerlik süresinin beş ayını da borçlandığına göre bu şartlarla ne zaman emekli olabilir? Ahmet SAN

Cevap: Babanız beş aylık askerlik borçlanmasıyla sigortalılık başlangıcını 24.11.1983-23.05.1985 tarihleri arasına çekerek 48 yaş ve 5 bin 225 gün şartlarına tabi olmuş. Mevcut durumda gün ve 25 yıl şartlarını tamamlamış olan babanız 11.04.2012 tarihinden itibaren emeklilik başvurusunu yapabilir.

SÖZCÜ / ŞEVKET TEZEL

İşyerlerinde sıklıkla olması bile ,zaman zaman tatsız kavgalara şahit oluruz.Bu kavgalardan bazıları ise birkaç işçinin bir araya gelerek diğer işçiyi dövmesi yada darp edebilirler.

Burada işçinin 4857 sayılı İş Kanunundan doğan haklarını irdelememiz gerekiyor.

İşçi Haklı Nedenle İş Akdi Feshini İsteme Hakkına Sahiptir.

Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilecektir.

Burada işçi için kavgadan dolayı yaralanma yada darp ortaya çıkarsa;

4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/I.a maddesi işçiye, “İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması” halinde haklı fesih hakkı vermektedir.4857 sayılı Kanun’un 26/2. maddesindeki düzenleme işçiye bu nedenle fesihten dolayı tazminat isteme hakkı vermektedir.

4857 sayılı Kanunun 77.Maddesinde Düzenlemeye Gidilmiştir.

İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Yapılacak eğitimin usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.İşverenler işyerlerinde meydana gelen iş kazasını ve tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar. Bu bölümde ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tüzük ve yönetmeliklerde yer alan hükümler işyerindeki çıraklara ve stajyerlere de uygulanır.

4857/77.Maddesi ile kısacana işverenler, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız olarak bulundurmak, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. İşveren işçinin sağlığını ve hayatını tehlikeye sokacak riskleri ortadan kaldırarak, ona işletme tehlikelerine ve meslek hastalıklarına karşı her türlü tedbirin alındığı bir işyeri ve iş ortamı hazırlamalıdır.

İşverenin işyerinde çalışanları gözetme ve koruma borcunun kapsamında, işçilerin maddi ve manevi vücut bütünlüğünün, şeref, haysiyet ve özel yaşam gibi kişisel değerlerinin korunması da bulunmaktadır.

İşçi Gerekli Tedbiri Almayan İşverene Karşı Maddi ve Manevi Tazminat Davası Açabilir:

İşyerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınmaması nedeniyle zarar gören işçi, işveren aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir. Bunun yasal dayanağı 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 46 ve 47. maddeleridir.

İşverenin gözetme ve koruma borcunu hiç veya gereği gibi ifa etmemesi halinde, işçi maruz kaldığı zarar durumuna göre, maddi ve manevi tazminat taleplerinde bulunabilir.

Kıdem Tazminatının Doğması:

Belirsiz süreli İş Sözleşmesi durumunda Kıdem Tazminatı hakkı doğacaktır.O da bir yıl Kıdemi olması şartı ile bu hak elde edilecektir.

Bir yıldan az kıdemi olursa yada Belirli Süreli Hizmet Sözleşmesi yürürlükte iken böyle bir durum ile karşılaşan işçi için ise BK 325. maddesi kapsamında değerlendirilecektir.

BK 344-345 yazılı Tazminat esasları doğrultusunda ödeme yapılmasına hüküm kurulabilinir.

Bu konuda Yargıtay Kararını Siz Okurlarıma Sunuyorum:

T.C.

YARGITAY

9. HUKUK DAİRESİ

E. 2010/15688

K. 2010/38732

T. 20.12.2010

• MANEVİ TAZMİNAT ( Cismani Zarara Uğrayan Kişiye Zararın Ağırlığına ve Diğer Tazminat Öğeleri de Dikkate Alınarak Yargıç Tarafından Adalete Uygun Bir Tazminat Verilmesi Gerektiği )

• İŞÇİNİN YARALANMASI ( İşçinin İşverene Ait İşyerinde İşverenin Gerekli Güvenlik Önlemlerini Almaması Nedeniyle Yabancı Uyruklu İşçilerin Saldırısı Sonucu – Adalete Uygun Bir Manevi Tazminat Verilmesi Gerektiği )

• İŞ SÖZLEŞMESİNİN İŞÇİ TARAFINDAN HAKLI FESHİ ( İşverenin Gerekli Güvenlik Önlemlerini Almaması Nedeniyle Bu Saldırı Sonunda Kişilik Haklarının Hukuka Aykırı Şekilde İhlal Edilmesi Nedeniyle )

4857/m.24/II-a, 26/2, 77

818/m.46, 47, 325, 344, 345

ÖZET : Davacı, bakiye süre ücreti ile manevi tazminat alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. İşçinin işverene ait işyerinde, işverenin gerekli güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle yabancı uyruklu işçilerin saldırısı sonucu yaralanması nedeniyle acı ve üzüntü duyduğunu belirterek manevi tazminat talep etmesi halinde, BK’nın 47. maddesine göre cismani zarara uğrayan kişiye zararın ağırlığına ve diğer tazminat öğeleri de dikkate alınarak yargıç tarafından adalete uygun bir tazminat verilmelidir.

İşçinin işverene ait yurtdışı işyerinde çalışırken, işyerinde yabancı uyruklu işçilerin saldırısı sonucu yaralanması durumunda, işverenin gerekli güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle bu saldırı sonunda kişilik haklarının hukuka aykırı şekilde ihlal edildiği, işçinin işverenin güvenlik önlemlerini almaması ve kişisel güvenliğinin tehlikede olması nedeniyle belirli süreli iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği kabul edilmelidir.

SONUÇ : Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan ve iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçinin muhik tazminat istemi niteliğindeki bakiye süre ücretine ilişkin hukuki nitelendirilmesi hatalı ise de, sonuç itibari ile davacı işçinin bu madde kapsamında isteyebileceği ve hüküm altına alınmasının doğru olduğu anlaşıldığından kararın belirtilen gerekçelerle ( ONANMASINA ), 20.12.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.

Dip Not:

01.07.2012 Tarihinde yürürlüğe girecek olan Yeni Borçlar Kanununda bu yönde düzenlenmiş maddelere sahiptir.

Cevap: 5510 sayılı Kanuna göre isteğe bağlı sigortalı olanların 4/a sigortalılığı (SSK), 4/b sigortalılığı (Bağ-Kur) veya 4/c sigortalılığı (Emekli Sandığı) kapsamında çalışmaya başlamaları halinde -bir ay içinde 30 günden az kısmi süreli SSK’lı çalışma hali hariç – isteğe bağlı sigortalılık halleri sona ermiş sayılmaktadır. İsteğe bağlı sigortalılıkta 5510 sayılı Kanunla 01.10.2008 tarihinden itibaren ikamet şartı da getirilmiş bulunmaktadır. Yurtdışında olmasına rağmen 01.10.2008 tarihinden önce isteğe bağlı sigortalılığa başlayıp bu tarihten sonra da devam edenler için ikamet şartı aranmayacak ise de sigortalılıkta kesinti ve yeniden başlama halinde bu sigortalılar ile ilk defa isteğe bağlı sigortalılığa başlayacaklar için ikamet şartı aranmaktadır. Ancak isteğe bağlı sigortalılık süresini kesecek sürekli nitelikteki sigortalılık hali derken bu sigortalılığın Türkiye’deki sosyal güvenlik kurum ya da kurumları çerçevesinde geçmiş olması gerekmektedir.

Yargıtay Onuncu Hukuk Dairesinin 2005/6456 Esas ve 2005/10202 Karar sayılı içtihadı“506 Sayılı Yasanın 85. maddesinde belirtilen “Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna” deyimiyle Türkiye’deki sosyal güvenlik kuruluşlarının amaçlandığı, bu durumda gerek sosyal güvenlik sözleşmesi yapılan ülkelerde, gerekse sözleşme yapılmayan ülkelerde çalışan Türk vatandaşlarının Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri ve bu nedenle yurt dışındaki çalışma ile çakışan isteğe bağlı sigortalılığın geçerli olduğuna ilişkin gerekçesi yerindedir… DavacınınAlmanya’da çalışmaları ile çakışan Türkiye’deki isteğe bağlı sigortalılığı iptal edilmiştir. 506 SK’nın isteğe bağlı sigortalılık koşullarını düzenleyen 85. maddesinde “herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna” deyimiyle kastedilen Türkiye’deki sosyal güvenlik kuruluşlarıdır. Yurt dışındaki çalışmalarla çakışan isteğe bağlı sigortalılıklar geçerlidir. “ hükmü ile yurtdışındaki fiili çalışmaların yurt içinde isteğe bağlı sigortalılıkla çakıştığında isteğe bağlı sigortalılık süresinin iptal edilmesinin hukuka aykırı olacağını ortaya koymaktadır.

Siz de yurtdışındaki çalışma sürelerinizi Türkiye’de borçlanırken isteğe bağlı sürelerinizden de yararlanabilirsiniz. Ancak isteğe bağlı sigortalılığınızı kapattığınız için bundan sonraki süreçte yeniden isteğe bağlı sigortalı olmanız için ikametgahınızı Türkiye’ye taşımanız gerekir.

Soru: 1958 Bulgaristan doğumluyum. Orada 15 yıl çalıştıktan sonra 1989 yılında Türkiye’ye göç ettim. 01.11.1989 tarihinden itibaren sigortalı olarak çalışıyorum. Benim size birkaç sorum olacak yanıtlarsanız sevinirim.

1- Emekli olmam için 5 bin 450 gün prim ödemem gerekiyor. Prim gün sayılarımı tamamladım. Fakat 7 bin gün gerekiyormuş emekli olmam için, yani hem prim gün sayısı olarak hem de yaş olarak 25 yıllık sürenin dolması gerekiyormuş. Bu şartlarda emekli olmam 2014 yılında mı olacak?

2- Yedi yıldır aynı firmada çalışıyorum. 2014 yılı gelmeden önce emeklilik günlerim dolsa bile veya yaşımı beklemeden çalıştığım şirketten emeklilik zamanım geldi diye ayrılıp tazminat alabilir miyim? Veya çalıştığım şirketten nasıl tazminat alıp ayrılabilirim?

3- Şimdi gündeme gelen fon yasasında ise durum nasıl olacak. Ben 7 yıldır aynı firmada çalışıyorum emekli olduğumda da tazminatımı fondan mı alacağım? Rumuz: Muhsin

Cevap:

1.Sigortalılık başlangıcınıza göre emekli olmanız için 5 bin 450 gün, 25 yıllık sigortalılık süresi ve 51 yaş gerekiyor. Yaş ve gün sayınız tamam olduğuna göre 2014 yılında 25 yılı tamamlayıp emekli olabilirsiniz. 7 bin gün prim gerekmiyor, bundan sonra çalışsanız da çalışmasanız da 25 yılı dolduracağınız 2014 yılını beklemeniz gerekiyor. Bulgaristan’daki çalışma ve askerlik sürenizden 3 yılı borçlanırsanız 01.11.2011 tarihinde hemen emekli olmanız da mümkün.

2. Yaştan kısmi emeklilik için 15 yıl ve 3 bin 600 güne sahip olduğunuzdan bu durumu SGK’dan belgeleyip işvereninize vererek kıdem tazminatlı olarak işten ayrılmanız mümkün.

3. Kıdem Tazminatı Fon yasa çalışmaları sonuçlanıp ortaya bir metin çıkmış bulunmadığından net bir şey söylemek mümkün değil. Ancak çıkacak yasanın geriye işlemesi beklenmeyeceğinden yasa çıkıncaya kadar olan süredeki tazminat alacağınızdan işvereniniz sorumlu olmaya devam eder. Çıkacak fon sadece yasalaşma tarihinden sonraki süreleri etkiler.

Soru: 11.04.1964 doğumlu babam 02.03.1984’te askere gitmiş ve 18 ay askerlik yapmış. SSK sigortalılığına 01.09.1985’te başlayıp şu ana kadar 6 bin 300 primi olan babam askerlik süresinin beş ayını da borçlandığına göre bu şartlarla ne zaman emekli olabilir? Ahmet SAN

Cevap: Babanız beş aylık askerlik borçlanmasıyla sigortalılık başlangıcını 24.11.1983-23.05.1985 tarihleri arasına çekerek 48 yaş ve 5 bin 225 gün şartlarına tabi olmuş. Mevcut durumda gün ve 25 yıl şartlarını tamamlamış olan babanız 11.04.2012 tarihinden itibaren emeklilik başvurusunu yapabilir.

SÖZCÜ / Ş TEZEL

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, “Kısa çalışma ödeneği çerçevesinde şartları uygun olan işletmelerdeki işçilerin 1, 3, 6 aylık ücretlerini, 500 lira ile 1.200 lira arasındaki ücretlerini ödeme imkanımız var. Bunun süresini Bakanlar Kurulu’nda da uzatabiliriz. İlave bir önlem alma talebi oluşursa da bu konuda kararlar alma imkanına sahibiz.” dedi. Van’daki vatandaşların sigorta prim borçlarının 1 yıl ertelenmesi kararı aldıklarını da belirten Çelik, depremden sonraki 3 aylık primleri de 1 yıl ertelediklerini kaydetti. Çelik, 1999 yılından önce inşa edilen yapıların durumunun vahim olduğu gerçeğiyle karşı karşıya kalındığını söyledi. Çelik, “Ekonomik anlamdaki kayıplar telafi edilir. Bunlar sorun değil. Bakanlar Kurulu’nda her bakan arkadaşımız üzerine düşen sorumluluk neyse o çerçevede değerlendirme yaptı. Biz de bakanlık olarak üzerimize düşenleri gerçekleştireceğiz.” şeklinde konuştu. Van Erciş deprem sonrası makineleri zarar gören, işletme binalarında ağır hasarlar oluşan şirketlere işçi çıkarmamaları için İşsizlik Fonu devreye sokuldu. Türkiye İş Kurumu’na yapılacak başvuruların en kısa sürede tamamlanacağını belirten Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileri, firmaların uygulamadan yararlanabilmesi için haftalık çalışma süresinin üçte bir oranında azalması ya da işlerin 4 hafta süreyle durması gerektiğine işaret etti.

Van Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mirza Nadiroğlu da, deprem sonrasında firmalar açısından durumun çok ciddi olduğunu belirtti. Nadiroğlu şunları söyledi: “İşyerleri kapalı. Fiziki anlamda binalar ayakta olsa bile içeride yaşama durumu yok. Çalışan işçilerin maaşlarının devlet tarafından ödenmesi firmalarımızı çok rahatlatacak.” Depremde makinelerin zarar gördüğünü söyleyen Nadiroğlu, un ve yem üreten fabrikaların silolarının yıkıldığını, Van ve Erciş’teki 300 firmadan çoğunun üretimi yavaşlattığını kaydetti. İSA YAZAR ANKARA – ZAMAN

4 ülkede kıdem tazminatı fonu

Kıdem tazminatı + iş güvencesi + işsizlik sigortası uygulanan ülke sayısı 12. Kıdem tazminatı olmayan (yasa ile düzenlenmeyen) ülke sayısı 22. Kıdem tazminatı fonu uygulayan ülke sayısı ise 4. Kıdem tazminatı + iş güvencesi + işsizlik sigortası + işsizlik yardımı uygulanan ülke sayısı 5 olup, dünyada ağırlıklı olarak kıdem tazminatı uygulanıyor.

Ülkelere göre kıdem tazminatı

İngiltere: Aynı işyerinde en az iki yıl çalışma şartı, işin tasfiye olması, işyerinin kapanması durumunda ödenmektedir. Ödeme miktarları yaşa bağlı olarak değişir. 41 yaş, her yıl için 1.5 haftalık ücret, 22 yaşından küçükler için yarım haftalık ücret ödenir.

Hollanda: Zorunlu kıdem tazminatı uygulaması yok. Ancak, mahkeme kararı ile ödenmektedir. 1996 yılı bölge mahkemeleri birliği tarafından geliştirilen tavsiye formülüne göre kıdem hizmet yılına göre çarpan etkisi kullanılarak birkaç aylık ücrete sabitlenmiştir. Örneğin; 40 yaşın altındaki işçiye her hizmet yılı için 1 aylık ücret tutarında tazminat ödenmektedir.

Danimarka: Beyaz yakalılar için yasa ile düzenlenmiştir. 12, 15, 18 yıllık çalışanlara 1, 2 ve 3 aylık ücretleri tutarında ödeme yapılmaktadır. Mavi yakalılar için toplu iş sözleşmeleri ile düzenlenebilir.

İspanya: İş sözleşmesinin haklı ve haksız nedenle feshinde tazminat miktarı değişmektedir. Haklı nedenle fesihte her hizmet yılı için 20 günlük, haksız nedenle fesihte 45 günlük ücret tutarında ödeme yapılmaktadır.

Yunanistan: Hizmet yılı, çalışanın beyaz veya mavi yakalı olmasına göre değişir. Örneğin; beyaz yakalı ve 2 aydan 1 yıla kadar çalışanlara 1 aylık ücreti, iki aydan bir yıla kadar hizmeti olan mavi yakalılar için 5 günlük ücreti tutarında tazminat ödenir.

İsviçre: Kıdem tazminatına ilişkin yasalarda zorunlu uygulama yok. Ancak, 50 yaşında aynı işverenin yanında 20 yıl çalışanlara en fazla 2 aylık kıdem ödenebilmektedir.

Avusturya: 2003’te güvenceli esneklik uygulamaları getirilmiş olup, oluşturulan kıdem tazminatı fonuna işverenler işçi ücretinin yaklaşık yüzde 1.53’ü kadar prim ödemektedir. Yeni sistemle 3 yıllık katkısı olan bir işçi fondan tazminat alma veya emeklilik dönemine ilişkin tasarruf etme tercihleri arasında seçim yapabilmektedir.

Denizli’de terör var mı?

Denizli’ye ilişkin bir endişemi paylaşmadan edemeyeceğim. Denizli insanına ve buranın doğal ve tarihi güzellikleri ne kadar güzelse, havaalanı da bir o kadar kabus gibiydi. Havaalanlarında güvenlik gerekçesiyle bazı uygulamalar olabiliyor.

Bugüne kadar bir çok ile gittim. Ancak, hiçbir havaalanında bu kadar faşist bir uygulama görmedim. Havaalanına girdiğiniz anda ilk kontrol noktasından itibaren bir terslik olduğunu hissediyorsunuz. Kendinizi New York havaalanındaymış gibi baskı altında görüyorsunuz. Üzerinizdeki kemeri çıkarmak yetmiyor, neredeyse pantolon düğmelerini de söktürecekler. Üstüne üstlük kontrol noktalarından geçerken bir de emniyet GBT genel sorgulama yapıyor. Bu kadar güzel bir memlekete bu faşizm yakışmamış. Antalya, İstanbul, Ankara havaalanlarından biraz ders alsınlar. Acaba Denizli’de terör aldı başını gidiyor da, haberimiz mi yok?

RESUL KURT / STAR

6111 Sayılı “BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU VE DİĞER BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN” istihdamı artırmaya yönelik teşvik maddelerini de içermektedir.

Kanun yeterince anlaşılır yazılmış, ancak burada dikkat etmemiz gereken hususları tekrar hatırlamakta fayda var.

İşçi alımlarını yapmadan önce bu makaleyi sonuna kadar okumanızda fayda var.

Kanun maddesi ne diyor ?

İstihdamı artırmaya yönelik teşvik paketi 6111 sayılı kanunun 74. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde ile “ 4447 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi ve aynı maddenin beşinci fıkrası ile geçici 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi ve aynı maddenin beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.”

İşçi alımları hangi süreler içinde yapılmalıdır ?

İşverenler, indirim hakkı olan işçileri 31/12/2015 yılına kadar işe almaları halinde, bu işçilerin işveren prim tutarlarını işsizlik fonundan karşılayabilir. İndirim hakkı elde edebilmek için, işçi giriş bildirgesini bir dilekçe ekinde işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine bildirmek gerekiyor. Süreden bahsetmişken hatırlatalım, bakanlar kurulu 31/12/2015 tarihinden sonra indirim uygulamasını 5 yıl süre ile uzatabiliyor.

İndirimli prim ödemek için aranan şartlar

“31/12/2015 tarihine kadar işe alınan her bir sigortalı için geçerli olmak üzere, bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren özel sektör işverenlerince işe alınan ve fiilen çalıştırılanların;

· İşe alındıkları tarihten önceki altı aya ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışında olmaları,

· Aynı döneme ilişkin işe alındıkları işyerinden bildirilen prim ve hizmet belgelerindeki sigortalı sayısının ortalamasına ilave olmaları

· ve bu maddede belirtilen diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde sayılan ve 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarı, işe alındıkları tarihten itibaren İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır.

Bu maddede belirtilen destek unsuru;

a) 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile 18 yaşından büyük kadınlardan;

1) Mesleki yeterlik belgesi sahipleri için kırksekiz ay süreyle,

2) Mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yüksek öğretimi veya Türkiye İş Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirenler için otuzaltı ay süreyle,

3) (1) ve (2) numaralı alt bentlerde sayılan belge ve niteliklere sahip olmayanlar için yirmidört ay süreyle,

b) 29 yaşından büyük erkeklerden (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde sayılan belge ve niteliklere sahip olanlar için yirmidört ay süreyle,

c) (a) ve (b) bentleri kapsamına girenlerin Türkiye İş Kurumuna kayıtlı işsizler arasından işe alınmaları halinde ilave olarak altı ay süreyle,

ç) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmakta iken, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra mesleki yeterlik belgesi alanlar veya mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yüksek öğretimi bitirenler için oniki ay süreyle,

d) 18 yaşından büyüklerden bu fıkranın (a), (b) ve (ç) bentlerine girmeyenlerin Türkiye İş Kurumuna kayıtlı işsizler arasından işe alınmaları halinde altı ay süreyle,

uygulanır.

Bu maddede sayılan belge ve nitelikler nedeniyle destek unsurundan yararlanabilmek için sigortalıların sahip oldukları mesleki yeterlik, mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yüksek öğretim kurumları veya Türkiye İş Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarına ilişkin belgelerde belirtilen meslek ya da alanlarda işe alınmaları ve/veya çalışıyor olmaları gerekir.

Bu maddeyle sağlanan destek unsurundan aynı sigortalı için bir kez yararlanılabilir. Sigortalı, destek süresini tamamlamadan işsiz kalması halinde, kalan süreden yeniden yararlanamaz. Ancak ikinci fıkranın (a) bendi kapsamına girenlerin, aynı bent kapsamında yeniden işe alınmaları ve (1) veya (2) numaralı alt bentlerde sayılan belge ve nitelikleri bu dönemde temin etmeleri halinde destekten yeniden yararlanabilirler. Bu durumda ilk yararlanma süresi, ikincisinden düşülür ve toplam yararlanma süresi en son yararlanılan destek için maddede öngörülen süreyi aşamaz.

Buraya dikkat !!! Düzenli ödeme şartı aranıyor.

İşveren hissesine ait primlerin Fondan karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak; 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarını yasal süresi içinde ödemesi ve kapsama giren sigortalının işe alındığı işyerinden dolayı Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır.

Prim borçlarını taksitlendirenlerin durumu

Sosyal Güvenlik Kurumuna olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirilmiş veya ilgili diğer kanunlar uyarınca prim borçlarının yeniden yapılandırılmış ve taksitlendirilmiş olması, bu tecil, taksitlendirme ve yeniden yapılandırma devam ettiği sürece işverenlerin bu fıkra hükmünden yararlanmasına engel teşkil etmez.

5510 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işverenler bir yıl süreyle bu maddeyle sağlanan destek unsurlarından yararlanamaz.

Bu maddeyle sağlanan destek unsuru, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uygulandıktan sonra kalan sigorta primlerinin işveren hisselerine ait oranı üzerinden, bu maddede belirtilen esaslar dikkate alınarak uygulanır.

Bu maddede düzenlenen teşvik, 5510 sayılı Kanun kapsamında bulunanlarla aynı şartlarda olmak üzere 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır.

Prim indirimlerinin vergisel boyutu
Fondan karşılanan prim tutarları, gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.
Bakanlar Kurulu, bu maddenin uygulanma süresini 2015 yılından itibaren beş yıla kadar uzatmaya yetkilidir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

Kanun maddeleri ile fazla oynamadan indirim konusunu sizlerle paylaşmak istedim.

Uygulama ne zaman yürürlüğe girecek ?

Uygulama henüz başlamadı, prim indiriminden faydalanmak için SGK genelge yayınlanması bekleniyor. 09/04/2011

Yeni makalelerde görüşmek dileğiyle,

(Makalelerimizin devamlılığı için yazarları kaynak gösteriniz)

Hazırlayan :

Kamil ÖZYANIZ

Fakirlere yardıma devlet desteği

İşletmelerin ve beyanname veren Gelir Vergisi mükelleflerinin belli şartlarla yaptığı gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağış ve yardımları vergi matrahının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün.

Bağışlar nereye yapılırsa gider olarak dikkate alınır?

Bağışların fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek veya vakıflar aracılığı ile yapılması zorunlu. Ana sözleşmelerinde gıda bankacılığı yer alan dernek veya vakfa yapılan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışların gider olarak kaydedilebilir. İhtiyacı bulunanlara bu yardımların doğrudan bağışlanması durumunda gider kaydı yapılamaz. Dernek veya vakıf dışında başka organizasyonlar aracılığıyla yapılacak bağışlar da gider kaydedilemiyor.

Yapılan bağışların vergisel avantajından kimler faydalanabilir?

Bağışların gider yazılmasına yönelik hüküm Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesinde ve yine Gelir Vergisi Kanunu’nun 89/6. maddesinde yer alıyor. Bu maddeler ile şirketler ve Gelir Vergisi Beyannamesi veren şahıslar bu kapsamdan faydalanabilir.

Kısaca 2011 yılı kazancını 2012 yılında beyan edecek olan;

- Şirketler

- Ticari, zirai, serbest meslek kazancı, ücret geliri, gayrimenkul sermaye üradı, menkul sermaye iradı, sair kazanç ve irad elde tüm mükellefler, bu tür bağışlarını indirim konusu yaparak daha az vergi ödemeleri mümkün.

Bağışların kapsamı nedir?

Bu kapsama gıda, temizlik, giyim ve yakacak maddeleri giriyor. Bu maddeler dışında yapılan bağışların bu kapsamda gider ve indirim olarak dikkate alınması mümkün değil.

Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedeli indirim konusu yapılıyor.

Uyulması gereken hususlar

Bağışların mutlaka dernek veya vakıf adına düzenlenen fatura ile belgelendirilmesi ve taşıma için sevk irsaliyesi düzenlenmesi gerekiyor.

Bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin teslimi KDV’den istisna. Yani bu teslimlerden KDV hesaplanmıyor.

Bağışlanan malın maliyet bedeli (KDV dahil) indirim olarak dikkate alınacak.

Bağış konusu mal için yüklenilen KDV’nin indirimi mümkün değil. Daha önce indirim konusu yapılmış ise ilave edilecek KDV olarak beyan edilmesi ve gider hesaplarına aktarılması gerekir.

Faturada “İhtiyaç sahiplerine yardım şartıyla bağışlandığından KDV hesaplanmamıştır” ibaresinin yer alması da zorunlu.

Fakirlere yardımda bulunmak isteyenler, bu yardımlarını gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflar aracılığıyla gerçekleştirdiklerinde vergisel avantaj elde ediyorlar.

BUGÜN / İ KÖKBULUT

3 yıldır bir otelin lokantasında garson olarak çalışmaktayım. Ben hiç aksatmadan beş vakit namazını kılan birisiyim. Otelin mescidi farklı bir yerde, namazlarımı kılmak için müdürden izin istediğimde bana izin vermiyor. ’Namazlarını kazaya bırak’ diyor. Bu sebeple işten ayrılsam tazminat alabilir miyim? Y.Y
İş Kanunu’na göre, sözleşmede belirtilen şartlar yerine getirilmiyorsa bu nedenle iş sözleşmesini feshederek, tazminat talep edebilirsiniz. İş sözleşmenizde size namaz saatlerinde izin verileceğine dair bir hüküm var ise ve işverenlik buna uymuyorsa iş sözleşmenizi feshederek tazminatınızı talep edebilirsiniz. Ancak iş sözleşmenizde namaz saatlerinde izin verileceğine ilişkin bir hüküm yok ise işverende size bu konuda izin vermiyor ise izin vermediği gerekçesi ile iş sözleşmenizi fesh edemezsiniz.

26.06.1996 SSK girişliyim. 3600 günü aşkın günüm var. Tek böbrekliyim, diğer böbreğimle de ilgili sorunlar yaşıyorum. 15 yıl çalıştıktan sonra yüzde kaç maluliyetle emekli olabilirim? 5…559259 Nolu SMS:
Malulen emeklilik için 15 yıl çalışmış olmanıza gerek yok. Malullük şartları; adınıza prim yattığı günden başlayarak maluliyet talebi vereceğiniz tarih arasında 10 yıllık sigortalılığın tamamlanmış olması ve adınıza 1800 gün, yani 5 yıllık primin yatmış olmasıdır. Verdiğiniz bilgilere göre de siz bu şartları taşımaktasınız. SGK’dan sevk alarak maluliyet işlemlerinizi başlatabilirsiniz. Hastaneden en az % 60 oranında çalışma gücünü kaybetmiştir raporu almanız ve bu raporun SGK Sağlık Kurulu tarafından kabul görmesi durumunda tarafınıza malullük aylığı bağlanır. Ayrıca eğer malullükten faydalanamazsanız Vergi İndirim Raporu almanız durumunda alacağınız dereceye göre (I.II.III. derece) erken emekli olabilme imkanınız bulunmaktadır. Alacağınız vergi indirimi raporu I. Derece olursa 15 yıl, II. Derece olursa 16 yıl, 4 ay ve 3. Derece olursa 17 yıl prim şartlarına tabi olursunuz.

* * *
NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM?
Doğum tarihim 10.01.1955. Tarım Bağ-Kur girişim 10.03.1993, prim 6200 gün, 20 ay askerliği ödersem kaç yaşında emekli olurum? 5…265938 Nolu SMS:
Bağ-Kur’dan 5400 prim gün ve 58 yaş kısmi (yaştan) emeklilik şartlarına tabiiniz. Prim gün sayınız tamamlanmış ancak 58 yaşınız 2013 yılında dolacağından emekli olacağınız tarih 10.01.2013 tarihi olacaktır.

Doğum tarihim 11.07.1966, 23.10.1989’dan bu yana memurum. 3 yıl, 9 ay, 6 gün Bağ-Kur, 75 gün SSK ve 18 ay askerliğimi yıllar önce hizmete eklettim. Ne zaman emekli olabilirim? 5…284554 Nolu SMS:
Verdiğiniz bilgilere göre 9000 prim gün ve 48 yaşa tabisiniz. Prim gün sayınız tamamlanmış ancak 48 yaşınız 2014 yılında dolacağından emekli olacağınız tarih 11.07.2014 tarihi olacaktır.

02.01.1964 doğumluyum. Ödenmiş 2650 günüm var. 15.05.1994’te SSK’ya girdim. Şu anda aktif SSK’lıyım. Ne zaman emekli olurum? Sabahattin YAHŞİ
Bağ-Kur girişinize göre SSK’dan 25 yıl, 48 yaş ve 5225 prim gün şartlarına tabisiniz. 25 yıl şartınız tamamlanmış. Prim gün sayınızın tamamlanması için 425 gün daha prim ödemeniz gerekmektedir.

ALİ ŞERBETÇİ / TAKVİM

Soru: Kamu işçileri bulundukları kurumda memuriyete geçerken kıdem tazminatlarını alamıyorlar bunu anladım. Peki sigortalı olarak çalıştığı günler memuriyetten sayılıp da derece kazanması mümkün değil mi? Yani sigortalılık günleri boşa mı gidecek? Ali BAS

Cevap: Özel olsun kamu olsun SSK statüsünde çalışarak geçen süreler sonradan memuriyete geçme halinde değerlendirilir. Ancak bu değerlendirmenin birkaç yönü bulunmaktadır. Memurlar aylıklarını kazanılmış hak aylıklarına göre alırlar, ama emeklilik keseneklerini emekliliğe esas derecelerine göre öderler. SSK’lı olarak geçirilen sürelerin kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilmesi teknik hizmetler sınıfında (mühendis, tekniker, teknisyen), sağlık hizmetleri sınıfında (Hekim, hemşire, sağlık memuru v.b.) avukatlık hizmetleri, eğitim hizmetleri (Öğretmen) gibi bazı iş kollarında çalışanların hizmetleri özel veya kamuda aynı işleri yapmaları şartına bağlı ve bu sınıflara münhasır olarak (öğretmenlikte üçte ikisi, diğerlerinde dörtte üçü olarak) kısmen gerçekleştirilmektedir. Ama SSK’lı hizmetlerin tamamı emekliliğe esas derecede değerlendirilmekte, yine kadınlarda 20 erkeklerde 25 yıl olan, yaştan emeklilikte de 15 yıl olan emekliliğe esas asgari sürelere sayılmaktadır. Bununla birlikte hem çalışırken aylığa esas olan hem de emekli maaşını doğrudan etkileyen ek gösterge kazanılmış hak aylığına göre verilip yükseltildiğinden işçilikten memurluğa geçenler uzunca bir süre çalışıp 1.dereceye gelmezlerse ek göstergeleri yeterince yükselmediğinden memuriyetten emeklilik maaşları da 1040-1300 TL arasında gerçekleşip düşük kalmaktadır. Güncel rakamlara göre mühendis, hekim gibi unvanlarda hizmet yılına bağlı olarak 1550-1750 TL arasında olabilmektedir. Oysa kamu işçiliğinden emekli olursanız aylığınız prime esas kazancınıza göre takribi 1500-2200 TL arasında olabilir. Memuriyetten emekli olursanız emekli ikramiyesi alır ve bu süreler için kıdem tazminatı alamazsınız. Buna mukabil işçilikten sonra memuriyetiniz 3 yıl 6 aydan az olursa SSK’lılıktan emekli olabilir, kıdem tazminatı da alabilirsiniz. 30 yıldan fazla hizmet için emekli ikramiyesi alamazsınız, fakat kıdem tazminatında süre bakımından üst sınır yoktur.

Soru: 05.12.1962 doğ. Ekim 1987 ayında başladığım SSK sigortalılığında 1999 yılındaki evliliğime kadar 2 bin 655 günlük çalışmam var. 2000 ve 2004 yıllarında iki doğum yaptım. 01.10.2008 tarihinde müracaat ettiğim isteğe bağlı sigortalılıkta 01.10.2010’a kadar primlerimi ödemedim. 01.10.2010’den geriye dönük en fazla bir yılın primlerini Bağ-Kur kapsamında aldılar. Sonrasında 10 aydır isteğe bağlı primlerini ödemeye devam ediyorum. Doğum borçlanması yapabilir miyim? Bağ-Kur’a ödeme yaparsam kaybım olur mu? Leyla UZUNOĞLU/İZMİR

Cevap: 24.05.1987-23.05.1988 tarihleri arasında başladığın sigortalılıkta SSK’lılıktan normal emeklilik bakımından 44 yaş ve 5 bin 225 gün şartlarına; 3 bin 600 günle yaştan emeklilik bakımından ise 58 yaş şartına tabi bulunuyorsunuz. Doğumlarınızı borçlanıp isteğe bağlı sigortalılığa Aralık 2013 ayına kadar devam ederseniz o tarihte emekli olabilirsiniz. Burada önemli olan doğum borçlanmalarınızı SSK’lı çalışıyorken yapmanızdır. Zira doğumlarınız çok önce de olsa boşluklar nedeniyle borçlanılması son 7 yıl kavramı içinde değerlendirileceğinden SSK’dan emekli olmanız için SSK’lılık kapsamında olması önemlidir. Borçlanmalarınızın SSK’lılık içerisinde değerlendirilmesi SSK’lı iken başvurulmasına bağlıdır. Bağ-Kur’lu iken yaparsanız hak kaybına uğrarsınız. 01.10.2008-01.10.2009 arasındaki dönemi sonradan ödemeniz mevzuata göre mümkün bulunmuyor.

Soru: 23.06.1961 doğumluyum. 1983-85 yıllarında askerliğimi yaptıktan sonra 1988-1992 yıllarında İsviçre’de çalıştım ve 1994’te 4 yıl 1 aylık bu süreyi 11.05.1994’te borçlanarak ödedim. 20 aylık askerliğimi de borçlandım. Halen 4 bin 600 günüm var. 2004’ten itibaren Tarım Bağ-Kurlu oldum. Son 3 yıldır da SSK’lıyım. Türkiye’deki sigorta başlangıcım hangi tarih olur? Ne zaman emekli olabilirim? İshak İÇLİ

Cevap: Sigorta başlangıcınız 1994’teki borçlanma ödemenizi yaptığınız tarih olan 11.05.1994’ten itibaren geriye doğru 4 yıl 1 ay yurtdışı ve 20 ay askerlik borçlanması süresi kadar gidilerek tespit edilecek 11.08.1988 tarihidir. Bu durumda SSK’lılıktan emeklilik bakımından 51 yaş ve 5 bin 450 güne tabi oluyorsunuz. Elbette SSK’dan emekliliğe tabi olmak için Tarım Bağ-Kur sürenizden sonraki SSK’lı çalışma sürenizin en az bin 260 günü bulması gerekiyor. Yaşınız 2012’de 25 yılınız da 11.08.2013’te tamam olacağından 950 gün daha aralıksız çalışmaya devam ederseniz bu sürenin sonunda emekli olabilirsiniz.

Soru: 01.01.1966 doğumluyum. 03.09.1986 tarihinde başladığım 18 aylık askerliğimi yaptım ve sonra da borçlandım. 25.02.1988’de ilk kez sigortalı olarak işe başladığıma ve şu an 6 bin iş günü primim bulunduğuna göre ne zaman emekli olabilirim? Ali Asker KOCADAĞ

Cevap: Askerlik borçlanmasıyla 24.05.1985-23.11.1986 tarihleri arasına çekilen sigorta başlangıcınızla SSK’lılıktan emeklilik bakımından 49 yaş ve 5 bin 300 güne tabisiniz. Gün sorununuz bulunmadığına göre 25.08.2011’de 25 yılı, 01.01.2015’te 49 yaşını doldurup emekli olabilirsiniz.

SÖZCÜ / ŞEVKET TEZEL