Soru: Eşim 18 Ocak 1969 doğumlu. SSK’ya ilk başlangıç tarihi 9 Eylül 1987 dir. Evlendikten sonra işyerinden ayrıldı. 9 Kasım 1990 e kadar 1088 gün prim ödemesi var. 2003 e kadar eşim çalışmadı ve prim ödemesi. Bu süre içinde iki çocuğumuz oldu. 2003 yılından itibaren isteğe bağlı sigorta primi ödemeye başladık. 5 yıl 8 ay aralıksız prim ödedik. Yeni çıkan yasa gereği Bağ-Kur emeklisi olmamak adına, eşim fiilen çalışmaya başladı ve halen çalışıyor. Şu anda prim günleri toplamı 3290. Emeklilik için 44 yaş,  5225 prim ödeme ve 20 yıl sigortalılık süresini doldurmamız gerekiyor.
Doğum borçlanması yapabilir miyiz? Çünkü; yasada çok ilginç koşullar var. İşyerinden doğum nedeniyle ayrılmış olma koşulu ve bunu belgeleme şartı. Doğum borçlanması için yargı yolu dâhil ne yapabiliriz. Aydınlatırsanız seviniriz.

Şenol Gercüş-Edirne

Cevap: Sosyal güvenlik Kurumu doğum borçlanmayla ilgili olarak yayımlamış olduğu genel tebliğ ve genelge ile borçlanma yapabilmek için; doğum nedeniyle işten ayrılma şartı getirdi. İşten ayrıldığı tarihten itibaren 300 gün içinde yapılan doğumları da, doğum nedeniyle işten ayrılmış kabul ediyor. İşverenden onaylı belge şartı tebliğde var. Genelgede bu tür bir şart yok. SGK’ nın  işverenden onaylı belge alma şartından genelge ile vazgeçmiş bulunuyor. Ancak, yasada olmayan şartlar genel tebliğle getirilmesine karşın, tebliğ ile getirilen şartlarında genelge ile vazgeçiliyor. Bir anlamda genel tebliğ ile kanunla getirilmesi gereken şartlar getiriliyor. Diğer taraftan tebliğle yapılan düzenlemede bir anlamda genelge ile ortadan kaldırılıyor. Hukuk Devletinde olmayacak ne gibi işlem varsa, hepsi doğum borçlanmasının içinde var. Kelimenin  tam anlamıyla bir muamma.

Esas olan yasa hükmüdür. Gerek tebliğ, gerekse genelge ile yasaya aykırı olarak getirilen şartlar hukuken geçersizdir. Önemli olan yasa olduğuna göre; yasa doğum borçlanması için sigortaya tescil, doğumdan sonrasında 2 yıl süresince hizmet sözleşmesine tabi olarak çalışmama(prim ödememe), doğan çocuğun yaşaması ve borçlanma bedelinin bir ay içinde ödenmesi şartlarını arıyor. Eşiniz yasaya göre doğum borçlanması yapabilir. Ancak, SGK’nın tebliğ ve genelgesine göre yapamaz. Bu durumda, İş Mahkemesine dava açarak hakkınızı yargı yoluyla almaya çalışmaktan başka seçeneğiniz yok.