Örneğin, memur maaşlarına yapılan zamla kıyaslandığında SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yüksek oranda zam yapıldığı söylenebilir.
l Diğer taraftan, asgari ücret yaşamak için gerekli olan en az miktar olarak değerlendirilirse bazı emeklilerin asgari ücretin de altında emekli maaşı almalarının mantıklı bir açıklamasını yapmak mümkün olmaz.
l Bütün bunların dışında, zam sonucu gerçekleşen artışın parasal değeri dikkate alındığında, yapılan artışların komik kaldığı ortaya çıkıyor. Yapılan zam aylık bazda 63-101 TL bir artış anlamına geliyor. Bu miktar, son bir yılda temel tüketim maddelerine yapılan zamla kıyaslandığında ortaya gülünç bir tablo çıkıyor.
l Geçtiğimiz yıl içinde basında sıkça yer alan ve emeklileri beklentiye sokan emekli maaşlarında gerçek anlamda bir iyileştirme sağlanmasının yolu yasa çıkarılmasından geçiyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun dahi izlemekte zorlandığı kadar emekli çeşidimiz bulunuyor. Ödenen prim yılları, ödenen prim tutarları, primlerin ödendiği kurumlar tamamen birbirinden farklı olabiliyor.
l Dolayısıyla bu kadar karmaşık bir yapının tek potada eritilmesi teknik olarak son derece zor. Diğer taraftan, emeklilerin ve diğer çalışanların yaşadıkları ekonomik sıkıntı da herkesçe biliniyor. Yani, bir şeyler yapılması gerektiği açık.
l Bu noktada bazı kısıtlar söz konusu. İlk kısıt, sosyal güvenlik sistemimizin kronik hale gelmiş açıkları. ‘Aktüeryal denge’ olarak adlandırılan bu denge, dengesizlik haline gelmiş durumda. Dengenin tekrar kurulabilmesi ve açıkların en azından göreli olarak azaltılabilmesi için kesenin ağzının bağlı olması seçeneği tercih ediliyor.
l Diğer taraftan, ekonomiyi matematiksel verilerden ibaret olarak algılayan IMF benzeri kuruluşların yaklaşımları, bu konuda engelleyici olabiliyor.
Akşam / M. Taş – S. Özcan